Cắt Tỉa Cành Sau Thu Hoạch – Bước Khởi Đầu Quan Trọng
Mỗi mùa thu hoạch kết thúc đều mang đến cho người trồng sầu riêng hai cảm xúc trái ngược. Một bên là niềm vui khi những trái sầu riêng đã được thu hái sau nhiều tháng chăm sóc vất vả.
Bên còn lại là áp lực của hàng loạt công việc cần phải thực hiện ngay để giúp cây phục hồi kịp thời, chuẩn bị cho chu kỳ sinh trưởng mới. Trong rất nhiều công việc sau thu hoạch, cắt tỉa cành luôn được xem là bước đầu tiên và cũng là một trong những công đoạn quan trọng nhất.
Nhiều nhà vườn thường tập trung vào việc bón phân, tưới nước hay phục hồi bộ rễ mà vô tình xem nhẹ việc cắt tỉa cành. Tuy nhiên, nếu tán cây vẫn còn dày đặc những cành già cỗi, cành sâu bệnh hay những cành không còn khả năng mang trái thì dù có bón bao nhiêu dinh dưỡng, cây cũng không thể phục hồi nhanh như mong muốn.
Cắt tỉa đúng thời điểm không chỉ giúp cây nhẹ gánh sau một vụ mang trái mà còn tạo nền tảng để cây ra cơi đọt mạnh, đồng đều và khỏe mạnh hơn.
Sau nhiều tháng nuôi trái, cây sầu riêng đã tiêu tốn một lượng rất lớn nước, dinh dưỡng và năng lượng. Hầu hết nguồn dinh dưỡng đều được ưu tiên vận chuyển lên nuôi trái, khiến nhiều cành suy yếu, lá già đi, khả năng quang hợp giảm đáng kể.
Bên cạnh đó, trong quá trình mang trái, không ít cành bị gãy, trầy xước hoặc bị sâu bệnh tấn công nhưng chưa được xử lý vì ưu tiên giữ trái đến cuối vụ. Khi thu hoạch xong, tất cả những cành này gần như không còn giá trị đối với cây, thậm chí còn trở thành gánh nặng làm tiêu hao nguồn dinh dưỡng quý giá.
Nếu không loại bỏ sớm, cây sẽ tiếp tục phải nuôi những cành yếu, cành khô và cành bệnh.
Điều này khiến quá trình phục hồi diễn ra chậm hơn, cơi đọt ra không đồng đều, sức sinh trưởng giảm sút. Tán cây quá rậm còn làm độ ẩm trong vườn luôn ở mức cao, ánh sáng khó xuyên xuống bên trong, tạo điều kiện lý tưởng cho các loại nấm bệnh như thán thư, nấm hồng, xì mủ và nhiều đối tượng gây hại khác phát triển mạnh.
Vì vậy, cắt tỉa cành không đơn thuần là làm đẹp cho cây mà thực chất là loại bỏ những phần không còn giá trị để tập trung nguồn lực nuôi những cành khỏe mạnh, chuẩn bị cho vụ trái kế tiếp.
Một cây sầu riêng có bộ tán thông thoáng luôn mang lại rất nhiều lợi ích. Khi những cành vô hiệu được loại bỏ, ánh sáng sẽ phân bố đều khắp tán cây, giúp lá nhận đủ ánh sáng để tăng khả năng quang hợp.
Không khí lưu thông tốt hơn sẽ làm giảm độ ẩm trong tán, hạn chế sự phát triển của nấm bệnh. Đồng thời, việc chăm sóc về sau như phun thuốc, bón phân, kiểm tra sâu bệnh hay tạo tán cũng trở nên dễ dàng và hiệu quả hơn rất nhiều.
Điều quan trọng hơn cả là sau khi cắt tỉa, cây sẽ tập trung nguồn dinh dưỡng vào những cành khỏe mạnh còn lại. Đây chính là điều kiện lý tưởng để cây bật cơi đọt mới đồng loạt. Một cơi đọt khỏe, đồng đều sẽ quyết định rất lớn đến chất lượng của quá trình phân hóa mầm hoa trong vụ sau. Có thể nói, muốn có một vụ trái thành công thì ngay từ sau thu hoạch, việc đầu tiên cần làm chính là giúp cây có một bộ khung thông thoáng và cân đối.
Vậy những cành nào cần được ưu tiên cắt bỏ?
Đầu tiên là những cành nằm quá thấp, sát mặt đất hoặc chạm đất. Đây là nhóm cành rất dễ bị nấm bệnh và côn trùng tấn công do thường xuyên tiếp xúc với đất và độ ẩm cao. Những cành này cũng rất khó cho trái đạt chất lượng tốt nên giữ lại không mang nhiều ý nghĩa.
Tiếp theo là các cành tăm, cành nhỏ mọc chen chúc bên trong tán. Những cành này thường không đủ sức mang trái nhưng lại cạnh tranh dinh dưỡng với những cành chính. Nếu để quá nhiều, bên trong tán sẽ trở nên rậm rạp, ánh sáng không thể xuyên vào, làm môi trường trong cây luôn ẩm thấp và dễ phát sinh bệnh hại.
Những cành bị sâu bệnh, cành khô, cành gãy hoặc bị tổn thương trong quá trình thu hoạch cũng cần được loại bỏ hoàn toàn. Đây là nguồn lây lan mầm bệnh rất nguy hiểm nếu tiếp tục tồn tại trên cây.
Ngoài ra, người trồng cũng nên chú ý đến những cành vượt hoặc ngọn vượt phát triển quá mạnh. Những cành này thường hút rất nhiều dinh dưỡng, làm mất cân đối bộ tán và khiến cây phát triển theo chiều cao thay vì tập trung nuôi những cành mang trái hiệu quả. Việc cắt bỏ cành vượt sẽ giúp bộ tán giữ được hình dáng cân đối, thuận tiện cho việc chăm sóc lâu dài.
Cuối cùng là những cành nhỏ yếu, còi cọc, nằm ở vị trí không thuận lợi và gần như không có khả năng mang trái trong các vụ sau. Việc mạnh dạn loại bỏ những cành này sẽ giúp cây tập trung toàn bộ nguồn dinh dưỡng vào các cành chủ lực.
Tuy nhiên, cắt tỉa đúng đối tượng vẫn chưa đủ, thời điểm thực hiện cũng đóng vai trò rất quan trọng.
Những lưu ý khi cắt tỉa cành
Người trồng nên chọn những ngày thời tiết khô ráo, có nắng nhẹ để tiến hành cắt tỉa. Đây là điều kiện thuận lợi giúp vết cắt nhanh khô, hạn chế nguy cơ nấm bệnh xâm nhập. Nếu cắt vào những ngày mưa hoặc độ ẩm không khí quá cao, vết thương sẽ lâu lành và trở thành cửa ngõ cho nhiều loại nấm gây bệnh tấn công.
Dụng cụ cắt tỉa cũng cần được chuẩn bị kỹ lưỡng. Kéo hoặc cưa phải đủ sắc để tạo vết cắt ngọt, không làm dập mô cây. Trước và trong quá trình làm việc nên thường xuyên vệ sinh dụng cụ để tránh lây lan mầm bệnh từ cây này sang cây khác. Đây là một thao tác nhỏ nhưng mang lại hiệu quả rất lớn trong việc phòng ngừa dịch bệnh trên diện rộng.
Sau khi hoàn thành việc cắt tỉa, toàn bộ cành, lá và tàn dư thực vật cần được thu gom ra khỏi vườn. Không nên để chúng nằm rải rác dưới gốc vì đây có thể là nơi lưu trú của sâu bệnh và nguồn phát tán nấm bệnh trong mùa mưa. Tùy điều kiện thực tế, nhà vườn có thể tiêu hủy hoặc xử lý đúng kỹ thuật để hạn chế nguy cơ tái nhiễm.
Bên cạnh đó, việc phun thuốc phòng nấm sau khi cắt tỉa cũng là bước không nên bỏ qua. Các vết cắt mới luôn là vị trí nhạy cảm, rất dễ bị nấm bệnh xâm nhập. Phun phòng đúng thời điểm sẽ giúp bảo vệ các vết thương, thúc đẩy quá trình liền sẹo và giảm đáng kể nguy cơ phát sinh các bệnh hại trên thân cành.
Một lưu ý mà nhiều nhà vườn giàu kinh nghiệm luôn nhấn mạnh là không nên kéo dài việc cắt tỉa quá nhiều ngày. Nếu trong cùng một vườn có cây đã cắt, cây chưa cắt thì thời điểm phục hồi sẽ không đồng đều, dẫn đến cơi đọt ra lệch nhau. Điều này gây khó khăn cho việc bón phân, quản lý sâu bệnh và đặc biệt là xử lý ra hoa trong vụ kế tiếp.
Chính vì vậy, ngay sau khi kết thúc thu hoạch, người trồng nên bố trí nhân công để hoàn thành việc cắt tỉa càng sớm càng tốt và thực hiện đồng loạt trên toàn bộ khu vườn. Khi tất cả cây cùng được phục hồi trong một thời điểm, cơi đọt sẽ ra đồng đều hơn, bộ lá phát triển cân đối hơn và toàn bộ quy trình chăm sóc sau này cũng trở nên thuận lợi, tiết kiệm công sức và chi phí.
Trong canh tác sầu riêng hiện đại, mỗi thao tác đều có ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng của vụ trái tiếp theo. Cắt tỉa cành tuy không tạo ra hiệu quả tức thời như một lần bón phân hay một lần phun thuốc, nhưng lại là nền móng quyết định sức khỏe lâu dài của cả cây.
Một bộ tán gọn gàng, thông thoáng sẽ giúp cây phục hồi nhanh hơn, hấp thu dinh dưỡng tốt hơn, hạn chế sâu bệnh và tạo tiền đề để hình thành những cơi đọt khỏe mạnh. Và chính những cơi đọt ấy sẽ trở thành những cành mang trái chất lượng trong mùa vụ tiếp theo.
Người trồng sầu riêng thành công không phải là người chăm sóc nhiều nhất, mà là người biết làm đúng việc vào đúng thời điểm.
Tham khảo thêm các sản phẩm chuyên dùng cho nông nghiệp:
- Phân đạm cá – Phân cá hữu cơ cho nông nghiệp
- Phân Humic hữu cơ 95% Acid Powder
- Phân bón sinh học WEHG – 100% thảo mộc thiên nhiên
- Máy đo pH và độ ẩm đất DM15
- Chế phẩm vi sinh Nấm 3 Màu
- Chế phẩm sinh học Em Gốc (EM1)
- Chế phẩm sinh học Em AG (Em gốc) chuyên dùng ủ phân
- Chế phẩm Trichoderma (Bio-TC)
- Chế phẩm sinh học bộ tứ vệ sĩ Bio Shield
Sau thu hoạch, đừng chần chừ. Hãy bắt đầu bằng việc cắt tỉa cành thật kỹ lưỡng, bởi đó chính là bước khởi đầu cho một mùa vụ mới khỏe cây, khỏe rễ và hứa hẹn những mùa vàng bội thu.
Tác giả: Minh Như
Mọi thắc mắc về bài viết “Cắt tỉa cành sau thu hoạch”, vui lòng liên hệ
CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TIN CẬY
Địa chỉ: Số 4, Đường số 3, Khu dân cư Vạn Phúc, P Hiệp Bình, TP HCM, Việt Nam
Điện thoại: (028) 2253 3535 – 0902 882 247 – 0909 307 123 – 0902 671 281 – 0903 908 671
Email: kinhdoanh@tincay.com; tincaygroup@gmail.com, tincay@tincay.com
Website: tincay.com | thuysantincay.com | nongnhan.com
Youtube: Cty Tin Cậy | Nông Nhàn | Thuỷ Sản Tin Cậy
Facebook: Công Ty Tin Cậy | Thủy Sản Tin Cậy | Thông tin nông nghiệp & chia sẻ




