Giá Sầu Riêng Xuống – Người Trồng Cần Thay Đổi Điều Gì?
Có một điều mà bất kỳ người trồng sầu riêng nào cũng phải chấp nhận: giá sầu riêng không nằm trong tay người trồng. Có những năm giá cao, chỉ cần vườn cho năng suất khá là bà con đã có một mùa phấn khởi.
Nhưng cũng có những thời điểm giá giảm, thương lái trả thấp hơn kỳ vọng, chi phí đầu vào vẫn tăng, lúc ấy người trồng mới nhận ra rằng: làm sầu riêng không thể chỉ trông chờ vào giá bán. Giá xuống không đáng sợ bằng việc giá xuống nhưng cách làm vẫn giữ nguyên như lúc giá cao.
Khi giá sầu riêng tốt, nhiều nhà vườn thường có tâm lý cây còn sức thì cứ làm, thấy cây ra nhiều trái thì vui, thấy năng suất cao thì mừng. Nhưng khi giá giảm, từng khoản chi bắt đầu được nhìn kỹ hơn.
Một lần phun thuốc, một đợt phân bón, một lần thuê nhân công, một lần tưới nước… tất cả cộng lại thành giá thành sản xuất. Đến lúc thu hoạch, nếu giá bán không đủ bù chi phí, sản lượng cao đôi khi cũng chỉ là nhiều trái hơn nhưng lợi nhuận chưa chắc nhiều hơn.
Vậy giá xuống, người trồng sầu riêng cần thay đổi điều gì?
Có lẽ điều đầu tiên cần thay đổi không phải là giống cây, không phải loại phân mới hay một công thức mới, mà chính là tư duy làm vườn.
Từ trước đến nay, chúng ta thường hỏi: “Vườn này được bao nhiêu tấn?”, “Cây này làm được bao nhiêu trái?”, “Năm nay năng suất có cao hơn năm trước không?”
Những câu hỏi ấy không sai, nhưng trong thời điểm giá không thuận lợi, cần thêm một câu hỏi quan trọng hơn: “Sau khi trừ tất cả chi phí, mình còn lại bao nhiêu?”
Đó mới là con số phản ánh hiệu quả thật sự của một vườn sầu riêng.
Một vườn đạt năng suất cao nhưng phải sử dụng quá nhiều vật tư, cây suy sau thu hoạch, bộ rễ yếu, đất ngày càng mất cân bằng thì chưa chắc đã hiệu quả bằng một vườn có năng suất vừa phải nhưng cây khỏe, trái đạt chất lượng và chi phí được kiểm soát tốt.
Nói cách khác, khi giá xuống, đừng chỉ chạy theo năng suất hãy bắt đầu tính đến hiệu suất.
Một cây sầu riêng khỏe không chỉ giúp chúng ta có trái trong năm nay. Nó còn là nền tảng cho vụ mùa năm sau, năm sau nữa. Vì vậy, tiết kiệm trong giai đoạn giá xuống không có nghĩa là cắt bỏ tất cả các khoản đầu tư cho cây. Tiết kiệm thông minh là cắt cái không cần, giữ cái quan trọng và đầu tư đúng thời điểm. Trong đó, bộ rễ là một trong những nơi không nên tiết kiệm sai cách.
Sau một vụ mang trái, cây sầu riêng đã tiêu hao rất nhiều dinh dưỡng. Cơi đọt, lá, hoa, trái và cả quá trình nuôi trái đều lấy đi một lượng lớn năng lượng của cây.
Nếu sau thu hoạch chỉ quan tâm đến việc cho cây bật đọt thật nhanh mà bỏ quên bộ rễ, rất dễ rơi vào vòng lặp: cây suy – đọt yếu – lá kém – hấp thu dinh dưỡng không tốt – tiếp tục phải đầu tư nhiều hơn để kéo cây lên. Đó là lý do giai đoạn phục hồi sau thu hoạch cần được nhìn nhận nghiêm túc hơn.
Một cây vừa thu hoạch xong không cần bị ép phải làm thật nhiều ngay lập tức. Điều cây cần trước tiên là được phục hồi. Bộ rễ cần có môi trường thuận lợi để hoạt động trở lại.
Đất cần được cải thiện. Hệ vi sinh có lợi cần được bổ sung và duy trì. Dinh dưỡng cần được đưa vào theo nhu cầu thực tế của cây thay vì bón thật nhiều với hy vọng cây sẽ khỏe thật nhanh.
Trong giai đoạn này, các nguồn hữu cơ như đạm cá, Humic có thể trở thành một phần trong chiến lược phục hồi và cải tạo đất nếu được sử dụng phù hợp với tình trạng vườn.
Đạm cá cung cấp nguồn dinh dưỡng hữu cơ, hỗ trợ quá trình phục hồi sinh trưởng; Humic góp phần cải thiện môi trường đất và hỗ trợ khả năng giữ, trao đổi dinh dưỡng. Khi kết hợp với quản lý nước, pH và hệ vi sinh hợp lý, mục tiêu không chỉ là nuôi cây lớn mà là xây lại nền tảng để cây hấp thu tốt hơn.
Và đây chính là một thay đổi rất quan trọng khi giá sầu riêng xuống: thay vì bón nhiều hơn, hãy học cách bón đúng hơn.
Có những nhà vườn nhìn thấy cây vàng lá liền nghĩ phải tăng phân. Thấy cây chậm đọt liền tăng lượng dinh dưỡng. Thấy trái nhỏ lại tiếp tục bổ sung thêm nhiều loại phân.
Nhưng đôi khi vấn đề không nằm ở việc cây thiếu bao nhiêu phân, mà nằm ở việc rễ có khỏe không, đất có phù hợp không, pH có ổn định không, nước có bị úng hay thiếu không và cây có thực sự hấp thu được lượng dinh dưỡng đã đưa vào hay không.
Bón thêm nhưng cây không hấp thu được thì chi phí vẫn mất đi.
Vì vậy, khi giá xuống, một trong những khoản đầu tư đáng giá nhất chính là đầu tư vào việc hiểu khu vườn của mình. Đừng chăm cây chỉ bằng kinh nghiệm của năm trước. Hãy quan sát cây, kiểm tra đất, theo dõi pH, nhìn bộ rễ, ghi lại lượng phân đã sử dụng, thời điểm xử lý, năng suất và chất lượng trái. Khi có dữ liệu, nhà vườn sẽ biết tiền của mình đang đi vào đâu và khoản nào thực sự tạo ra hiệu quả.
Giá xuống cũng là lúc cần nhìn lại câu chuyện chất lượng trái.
Trong một thị trường cạnh tranh, không phải tất cả trái sầu riêng đều có giá trị giống nhau. Chất lượng, độ đồng đều, tỷ lệ cơm, màu sắc, hương vị, kích thước và khả năng đáp ứng yêu cầu thị trường đều ảnh hưởng đến giá trị thương phẩm.
Một cây mang 200 trái nhưng trái không đồng đều, tỷ lệ loại thấp thì chưa chắc hiệu quả bằng một cây mang ít trái hơn nhưng trái đẹp, đạt chuẩn và bán được giá tốt hơn.
Đây cũng là lý do việc cân đối trái trên cây rất quan trọng. Cây sầu riêng cũng giống như một người lao động: sức khỏe có giới hạn. Nếu bắt cây mang quá nhiều trái, cây phải phân bổ dinh dưỡng cho quá nhiều điểm tiêu hao cùng lúc. Trong một vụ giá cao, nhà vườn có thể chấp nhận đánh đổi. Nhưng khi giá xuống, mọi quyết định đều cần được tính toán kỹ hơn.
Không phải cứ nhiều trái là thắng. Thắng là khi số trái đó tạo ra lợi nhuận mà cây vẫn giữ được sức cho mùa sau.
Một thay đổi nữa mà nhà vườn cần quan tâm chính là quản lý bệnh chủ động thay vì chờ bệnh mới xử lý.
Đặc biệt trong điều kiện mưa ẩm, đất thoát nước kém, bộ rễ có thể chịu nhiều áp lực từ các tác nhân gây bệnh. Khi cây đã suy, rễ bị tổn thương, việc phục hồi thường mất nhiều thời gian và chi phí hơn rất nhiều so với việc xây dựng một quy trình phòng ngừa ngay từ đầu.
Đây là lúc các giải pháp quản lý hệ vi sinh đất và vùng rễ như Trichoderma, Bacillus hay các chế phẩm sinh học phù hợp có thể được đưa vào quy trình chăm sóc. Ví dụ, BIO SHIELD – Bộ tứ vệ sĩ có thể được sử dụng như một giải pháp hỗ trợ quản lý vùng rễ và hệ vi sinh theo đúng hướng dẫn kỹ thuật của sản phẩm.
Điều quan trọng không nằm ở việc có bao nhiêu sản phẩm trong kho, mà là sử dụng sản phẩm nào, vào thời điểm nào và vì mục tiêu gì. Giá xuống càng không nên biến khu vườn thành nơi thử nghiệm vô tội vạ.
Thấy người khác dùng gì thì dùng theo. Thấy vườn bên cạnh bón phân gì thì mua về bón. Thấy một công thức trên mạng hiệu quả thì áp dụng nguyên xi cho cả vườn. Đây là cách rất dễ khiến chi phí tăng lên nhưng hiệu quả không tăng tương ứng.
Mỗi khu vườn có tuổi cây, đất, nguồn nước, bộ rễ, sức cây và điều kiện thời tiết khác nhau. Vì vậy, công thức tốt nhất không phải là công thức nhiều thứ nhất, mà là công thức phù hợp nhất với khu vườn.
Một vườn bán được vài tỷ đồng nhưng chi phí chiếm phần lớn thì chưa chắc bằng một vườn có doanh thu thấp hơn nhưng kiểm soát chi phí tốt hơn và cây khỏe hơn. Vì thế, nếu phải chọn một câu để nói về cách làm sầu riêng trong giai đoạn giá không thuận lợi, có lẽ đó là: “Không cần làm nhiều hơn, hãy làm hiệu quả hơn.”
Vì vậy, trong những năm giá cao, có thể nhiều người tập trung vào trái. Nhưng trong những năm giá xuống, hãy quay lại chăm nền đất. Bởi một vườn cây có thể cho chúng ta thu hoạch một lần, nhưng một bộ rễ khỏe và một nền đất tốt có thể đồng hành với chúng ta qua nhiều mùa vụ.
Hôm nay giá thấp, nhưng nếu vì vậy mà cắt giảm quá mức việc chăm cây, để rễ suy, đất bạc màu, nấm bệnh phát triển thì khi giá quay trở lại, chúng ta lại không có một vườn cây đủ khỏe để tận dụng cơ hội.
Tham khảo thêm các sản phẩm chuyên dùng cho nông nghiệp:
- Phân đạm cá – Phân cá hữu cơ cho nông nghiệp
- Phân Humic hữu cơ 95% Acid Powder
- Phân bón sinh học WEHG – 100% thảo mộc thiên nhiên
- Máy đo pH và độ ẩm đất DM15
- Chế phẩm vi sinh Nấm 3 Màu
- Chế phẩm sinh học Em Gốc (EM1)
- Chế phẩm sinh học Em AG (Em gốc) chuyên dùng ủ phân
- Chế phẩm Trichoderma (Bio-TC)
- Chế phẩm sinh học bộ tứ vệ sĩ Bio Shield
Ngược lại, nếu trong lúc thị trường khó khăn, nhà vườn tranh thủ phục hồi cây, nuôi rễ, cải tạo đất, tối ưu chi phí, nâng chất lượng trái và xây dựng quy trình chăm sóc ổn định, thì khi thị trường tốt trở lại, lợi thế đã nằm sẵn trong vườn. Bởi giá thị trường có thể thay đổi từng ngày. Nhưng một bộ rễ khỏe, một nền đất tốt và một người nông dân biết tính toán sẽ luôn là lợi thế.
Tác giả: Minh Như
Mọi thắc mắc về bài viết “Giá sầu riêng xuống – Người trồng cần thay đổi điều gì?”, vui lòng liên hệ:
CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TIN CẬY
Địa chỉ: Số 4, Đường số 3, Khu dân cư Vạn Phúc, P Hiệp Bình, TP HCM, Việt Nam
Điện thoại: (028) 2253 3535 – 0902 882 247 – 0909 307 123 – 0902 671 281 – 0903 908 671
Email: kinhdoanh@tincay.com; tincaygroup@gmail.com, tincay@tincay.com
Website: tincay.com | thuysantincay.com | nongnhan.com
Youtube: Cty Tin Cậy | Nông Nhàn | Thuỷ Sản Tin Cậy
Facebook: Công Ty Tin Cậy | Thủy Sản Tin Cậy | Thông tin nông nghiệp & chia sẻ





