Nấm Thối Trái Đang Tấn Công Mạnh Trên Sầu Riêng – Nhà Vườn Cần Hành Động Ngay Trước Khi Quá Muộn!
Mùa mưa vừa bắt đầu cũng là lúc nhiều nhà vườn sầu riêng bước vào giai đoạn lo lắng nhất trong năm. Chỉ cần vài cơn mưa lớn kéo dài kết hợp thời tiết oi nóng, độ ẩm tăng cao là hàng loạt loại nấm bệnh bắt đầu bùng phát mạnh, đặc biệt là nấm Phytophthora – “kẻ thù nguy hiểm” gây hiện tượng thối trái trên sầu riêng.
Điều đáng lo năm nay là nấm xuất hiện sớm hơn mọi năm, nhiều vườn khi trái còn rất non đã bắt đầu xuất hiện dấu hiệu bệnh. Có những vườn chỉ vài ngày sau mưa lớn, trái đang xanh đẹp bỗng xuất hiện vết thối rồi rụng hàng loạt khiến nhà vườn trở tay không kịp.
Nhiều bà con làm sầu riêng lâu năm đều hiểu rằng, bệnh thối trái không chỉ làm mất năng suất mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng và giá bán cuối vụ. Một trái sầu riêng đang đẹp, chỉ cần xuất hiện một vết thối nhỏ là gần như mất giá trị thương phẩm. Nguy hiểm hơn, nấm bệnh có tốc độ lây lan rất nhanh trong điều kiện ẩm độ cao. Nếu không xử lý sớm, chỉ trong thời gian ngắn có thể lan ra cả vườn.
Thực tế hiện nay cho thấy rất nhiều nhà vườn vẫn còn chủ quan, chỉ khi trái bắt đầu rụng hoặc thối hàng loạt mới cuống cuồng đi xử lý. Nhưng lúc đó thường đã quá muộn vì nấm đã xâm nhập sâu vào cây và lây lan rộng. Chính vì vậy, với bệnh thối trái trên sầu riêng, phòng bệnh luôn quan trọng hơn trị bệnh.
Nấm Phytophthora phát triển cực mạnh trong điều kiện mưa nhiều, đất ẩm kéo dài và vườn thiếu thông thoáng. Đây là loại nấm rất nguy hiểm vì có thể tồn tại trong đất, trong nước và phát tán qua gió, nước mưa hoặc các vết thương cơ giới trên cây. Một khi điều kiện thuận lợi xuất hiện, nấm sẽ tấn công rất nhanh vào trái, cuống, thân và cả bộ rễ.
Hiện tượng dễ thấy nhất là thối hông trái. Ban đầu trên bề mặt trái xuất hiện một vết nhỏ màu nâu xám, sau đó lan rộng rất nhanh. Phần bị bệnh mềm nhũn, có màu sậm và thường có mùi khó chịu. Đây là dạng bệnh do bào tử nấm phát tán qua không khí hoặc nước mưa rồi bám trực tiếp lên bề mặt trái. Những trái nằm trong tán rậm, ít nắng hoặc bị che kín thường dễ nhiễm bệnh hơn.
Ngoài thối hông, nhiều vườn còn gặp tình trạng thối đít trái. Đây là hiện tượng rất phổ biến vào mùa mưa khi nước đọng lâu ở phần đáy trái. Độ ẩm cao kết hợp môi trường thiếu thông thoáng tạo điều kiện lý tưởng cho nấm phát triển mạnh. Nhiều trái bên ngoài nhìn còn đẹp nhưng phần đáy đã bắt đầu bị úng mềm. Khi phát hiện thì nấm đã ăn sâu vào bên trong.
Nguy hiểm nhất vẫn là hiện tượng thối cuống trái. Dạng này thường liên quan trực tiếp đến việc nấm tấn công từ thân hoặc cành rồi lan lên cuống trái thông qua hệ mạch dẫn. Khi cuống bị nhiễm bệnh, trái sẽ nhanh chóng héo, chuyển màu rồi rụng hàng loạt. Có những vườn sáng còn thấy trái xanh tốt nhưng chiều đã rụng đầy gốc khiến nhà vườn xót xa vô cùng.
Các giải pháp phòng ngừa
Một trong những nguyên nhân khiến bệnh bùng phát mạnh là do nhiều vườn hiện nay quá rậm rạp. Nhà vườn tập trung giữ lá, giữ cành để nuôi trái nhưng lại quên mất rằng môi trường bí hơi chính là nơi nấm bệnh phát triển mạnh nhất. Khi mưa xuống, nước đọng lâu bên trong tán cây làm độ ẩm luôn ở mức cao, tạo điều kiện cực thuận lợi cho nấm Phytophthora sinh sôi.
Chính vì vậy, việc đầu tiên bà con cần làm là cắt tỉa cành tạo độ thông thoáng cho vườn. Đây là giải pháp đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả. Một vườn thông thoáng sẽ giúp ánh nắng xuyên vào bên trong tán cây tốt hơn, gió lưu thông mạnh hơn và bề mặt trái mau khô sau mưa. Khi độ ẩm giảm xuống, nấm bệnh cũng khó phát triển hơn rất nhiều.
Bên cạnh đó, vào đầu mùa mưa nên tiến hành quét vôi kết hợp thuốc gốc đồng lên phần thân cây, đặc biệt đoạn từ gốc lên khoảng một mét. Vôi có tác dụng sát khuẩn, hạn chế nấm bệnh và giúp ổn định pH quanh vùng gốc. Trong khi đó, thuốc gốc đồng sẽ tạo lớp bảo vệ giúp hạn chế nấm tấn công vào phần thân nơi nấm có thể xâm nhập vào hệ mạch dẫn của cây.
Một giải pháp rất được nhiều nhà vườn áp dụng hiệu quả hiện nay là bổ sung nấm Trichoderma kết hợp các dòng thuốc sinh học phòng nấm bệnh. Trichoderma là nhóm vi sinh có lợi giúp cạnh tranh và ức chế nhiều loại nấm gây hại trong đất, đặc biệt là Phytophthora. Khi hệ vi sinh đất khỏe, bộ rễ cũng phát triển mạnh hơn và cây có sức đề kháng tốt hơn.
Ngoài ra, để tăng hiệu quả phòng trị, bà con có thể luân phiên sử dụng các hoạt chất chuyên trị nấm như Metalaxyl, Dimethomorph, Cymoxanil, Chlorothalonil, Azoxystrobin hoặc Propamocarb. Điều quan trọng là phải luân phiên hoạt chất thay vì dùng mãi một loại. Nếu sử dụng kéo dài một hoạt chất, nấm rất dễ kháng thuốc khiến hiệu quả phòng trị giảm mạnh.
Một sai lầm khá phổ biến hiện nay là để quá nhiều trái trên cùng một chùm. Khi trái lớn lên và chạm sát vào nhau, chỉ cần gió rung hoặc va đập nhẹ cũng tạo ra những vết trầy xước nhỏ trên vỏ. Đây chính là cửa ngõ để nấm xâm nhập. Nhiều nhà vườn không để ý nhưng thực tế những chùm trái dày thường có tỷ lệ thối cao hơn rõ rệt.
Để hạn chế tình trạng này, bà con có thể sử dụng những đoạn nhựa PVC nhỏ hoặc ống nhựa lưới cắt ngắn để chèn giữa các trái, tránh tiếp xúc trực tiếp. Giải pháp này tuy đơn giản nhưng giúp giảm trầy xước rất hiệu quả, đặc biệt trong giai đoạn mưa gió nhiều.
Bên cạnh nấm bệnh, sâu đục trái cũng là đối tượng cực kỳ nguy hiểm vì gián tiếp tạo điều kiện cho nấm xâm nhập. Khi sâu cắn phá trên bề mặt trái, những lỗ nhỏ do sâu tạo ra sẽ trở thành nơi nấm bệnh phát triển rất nhanh. Chính vì vậy, muốn phòng bệnh hiệu quả thì phải kiểm soát sâu hại song song.
Ngoài việc kiểm soát sâu hại, phun thuốc phòng nấm trực tiếp lên trái cũng là bước rất quan trọng. Đặc biệt trong giai đoạn trái non, lớp vỏ còn mỏng và sức đề kháng chưa cao
nên rất dễ nhiễm bệnh. Các hoạt chất như Dimethomorph, Metalaxyl hoặc Cymoxanil có hiệu quả khá tốt trong việc ngăn ngừa nấm Phytophthora tấn công trái.
Điều quan trọng là phải phun phòng định kỳ chứ không chờ có bệnh mới xử lý. Với thời tiết mưa nhiều hiện nay, chu kỳ khoảng bảy ngày là hợp lý để duy trì lớp bảo vệ trên bề mặt trái. Đồng thời luôn luân phiên hoạt chất để tránh hiện tượng kháng thuốc.
Một nguyên tắc rất quan trọng nhưng nhiều người vẫn làm chưa tốt là tiêu hủy ngay trái bị bệnh. Những trái đã nhiễm nấm nếu vẫn để trong vườn sẽ trở thành nguồn phát tán bào tử cực kỳ nguy hiểm.
Chỉ cần vài trận mưa lớn, bào tử nấm sẽ theo nước lây lan sang hàng loạt trái khỏe mạnh khác. Khi phát hiện trái bị bệnh, cần nhanh chóng cắt bỏ và đem tiêu hủy ra khỏi vườn. Tuyệt đối không bỏ trái bệnh ngay dưới gốc cây vì nấm vẫn có thể tồn tại và tiếp tục lây lan trong đất.
Làm sầu riêng bây giờ không còn là chuyện chăm cây xanh tốt là đủ. Muốn giữ được năng suất và chất lượng trái đến cuối vụ, nhà vườn phải chủ động phòng bệnh từ sớm. Đặc biệt với nấm Phytophthora, chỉ cần chậm vài ngày là thiệt hại có thể tăng lên rất lớn.
Một vườn sầu riêng khỏe không chỉ nằm ở phân thuốc mạnh mà còn ở cách quản lý tổng thể: giữ vườn thông thoáng, kiểm soát độ ẩm, chăm bộ rễ khỏe, quản lý sâu hại tốt và phòng bệnh định kỳ đúng thời điểm. Khi cây khỏe, sức đề kháng tốt thì khả năng chống chịu với nấm bệnh cũng cao hơn rất nhiều.
Tham khảo thêm các sản phẩm chuyên dùng cho nông nghiệp:
- Phân đạm cá – Phân cá hữu cơ cho nông nghiệp
- Đạm đậu nành – Dịch đậu nành thuỷ phân hữu cơ
- Phân Humic hữu cơ 95% Acid Powder
- Phân bón sinh học WEHG – 100% thảo mộc thiên nhiên
- Máy đo pH và độ ẩm đất DM15
- Máy đo EC trong đất HI98331
- Chế phẩm sinh học Em Gốc (EM1)
- Chế phẩm sinh học Em AG (Em gốc) chuyên dùng ủ phân
- Chế phẩm Trichoderma (Bio-TC)
Trong giai đoạn thời tiết thất thường như hiện nay, bà con càng không nên chủ quan. Hãy thường xuyên đi thăm vườn, kiểm tra trái mỗi ngày để phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường. Chủ động phòng bệnh hôm nay chính là cách tốt nhất để bảo vệ năng suất, giữ chất lượng trái và tránh mất trắng khi vào cuối vụ.
Tác giả: Minh Như
Mọi thắc mắc về bài viết “Nấm thối trái đang tấn công mạnh trên sầu riêng”, vui lòng liên hệ:
CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TIN CẬY
Địa chỉ: Số 4, Đường số 3, Khu dân cư Vạn Phúc, P Hiệp Bình, TP HCM, Việt Nam
Điện thoại: (028) 2253 3535 – 0902 882 247 – 0909 307 123 – 0902 671 281 – 0903 908 671
Email: kinhdoanh@tincay.com; tincaygroup@gmail.com, tincay@tincay.com
Website: tincay.com | thuysantincay.com | nongnhan.com
Youtube: Cty Tin Cậy | Nông Nhàn | Thuỷ Sản Tin Cậy
Facebook: Công Ty Tin Cậy | Thủy Sản Tin Cậy | Thông tin nông nghiệp & chia sẻ






