Những Tiếng Gõ Giữa Mùa Sầu Riêng

Những Tiếng Gõ Giữa Mùa Sầu Riêng – Nghề Mưu Sinh Thầm Lặng Sau Mỗi Vụ Thu Hoạch

Khi những vườn sầu riêng bắt đầu vào vụ thu hoạch, người ta thường chỉ nhắc đến giá cả, sản lượng hay những chuyến xe nối đuôi nhau rời khỏi vùng chuyên canh để đưa trái cây đến các nhà máy đóng gói và thị trường xuất khẩu.

Thế nhưng, phía sau sự nhộn nhịp ấy lại có một nghề rất đặc biệt, chỉ xuất hiện vài tháng trong năm nhưng đã trở thành kế sinh nhai của hàng nghìn lao động ở các vùng trồng sầu riêng. Đó là nghề gõ sầu riêng, một công việc tưởng chừng đơn giản, chỉ cần vài tiếng “cốc, cốc” lên trái, nhưng thực chất lại đòi hỏi cả một quá trình tích lũy kinh nghiệm, sự nhạy bén và trách nhiệm rất lớn.

Mỗi tiếng gõ không chỉ quyết định một trái sầu riêng đã đủ ngày cắt hay chưa, mà đôi khi còn ảnh hưởng đến giá trị của cả một khu vườn, một lô hàng và cả uy tín của người trồng.

Không có trường lớp nào đào tạo nghề gõ sầu riêng, cũng chẳng có giáo trình hay bằng cấp để chứng minh tay nghề.

Những người thợ đều học bằng chính những mùa vụ đã đi qua, bằng hàng chục nghìn trái sầu riêng đã từng cầm trên tay và bằng cả những lần đánh giá sai để đổi lấy kinh nghiệm.

Ban đầu, họ chỉ theo chân các bậc đàn anh vào vườn, lặng lẽ quan sát cách nhìn màu vỏ, xem hình dáng gai, kiểm tra cuống trái rồi lắng nghe từng âm thanh phát ra sau mỗi lần gõ. Theo thời gian, đôi tai trở nên nhạy hơn, ánh mắt tinh hơn và cảm nhận cũng chính xác hơn.

Đến một lúc nào đó, chỉ cần quan sát vài chi tiết nhỏ kết hợp với âm thanh phát ra từ lớp vỏ, họ đã có thể đưa ra nhận định khá chính xác về độ già của trái. Đó là kỹ năng không thể học trong một sớm một chiều, mà được đánh đổi bằng rất nhiều năm lăn lộn cùng các vùng chuyên canh.

Điều khiến nghề này trở nên đặc biệt chính là người thợ không làm việc quanh năm. Họ chỉ thực sự bước vào mùa lao động khi sầu riêng bắt đầu chín rộ.

Hết mùa ở Miền Tây Tây, họ lại theo các đoàn thu mua xuống Đồng Nai, Bình Phước rồi tiếp tục đến Tây Nguyên. Cuộc sống của họ gắn với những chuyến xe đường dài, những căn phòng trọ tạm bợ và những bữa cơm vội vàng giữa mùa vụ.

Có người nhiều tháng liền không về nhà, bởi nơi nào có sầu riêng chín là nơi đó có công việc. Thu nhập của nghề gõ sầu riêng vì thế cũng chỉ tập trung trong vài tháng ngắn ngủi, đủ để trang trải cuộc sống cho cả năm. Khi mùa vụ kết thúc, họ lại trở về với ruộng vườn, làm thuê hoặc tìm một công việc khác để chờ mùa thu hoạch năm sau.

Ít ai biết rằng phía sau những tiếng gõ tưởng như rất bình thường lại là một áp lực vô cùng lớn.

Với các doanh nghiệp thu mua và thương lái, người thợ gõ chính là người đưa ra quyết định cuối cùng về thời điểm thu hoạch. Nếu trái được cắt đúng tuổi, cơm sẽ vàng, dẻo, thơm, không sượng, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu.

Nhưng nếu đánh giá sai, chỉ cắt sớm hơn vài ngày, cả lô hàng có thể đối mặt với nguy cơ cơm nhão, sượng múi hoặc không đạt chất lượng khi đến tay người tiêu dùng. Thiệt hại lúc ấy không chỉ dừng lại ở vài trái sầu riêng mà có thể lên đến hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng.

Chính vì vậy, mỗi lần cầm thanh gõ trên tay, người thợ đều hiểu rằng mình đang gánh theo trách nhiệm rất lớn. Uy tín họ gây dựng suốt nhiều năm cũng có thể mất đi chỉ sau một vài quyết định sai lầm.

Áp lực ấy càng trở nên nặng nề hơn trong bối cảnh ngành sầu riêng đang bước vào giai đoạn cạnh tranh khốc liệt.

Khi thị trường xuất khẩu ngày càng siết chặt tiêu chuẩn, đặc biệt là yêu cầu về độ chín và chất lượng cơm trái, việc xác định đúng thời điểm thu hoạch không còn đơn thuần là kinh nghiệm mà đã trở thành yếu tố quyết định giá trị thương phẩm.

Những người thợ gõ vì thế cũng phải liên tục cập nhật kinh nghiệm thực tế, bởi cùng một giống sầu riêng nhưng mỗi vùng đất, mỗi điều kiện thời tiết, mỗi chế độ chăm sóc lại tạo ra sự khác biệt.

Âm thanh của trái ở Tây Nguyên có thể không giống với âm thanh của trái ở miền Tây, trong khi cùng một khu vườn, những cây sinh trưởng khác nhau cũng có thời điểm già khác nhau. Chính sự phức tạp ấy khiến nghề gõ sầu riêng chưa bao giờ là công việc dễ dàng như nhiều người vẫn nghĩ.

Không chỉ chịu áp lực về chuyên môn, những người thợ còn đối mặt với rất nhiều rủi ro trong quá trình làm việc. Mùa thu hoạch thường trùng với thời điểm mưa nhiều, nền đất trơn trượt, cây cao và tán rộng.

Họ phải di chuyển liên tục trong vườn, nhiều khi đứng hàng giờ dưới cái nắng gay gắt hoặc những cơn mưa bất chợt để kiểm tra từng cây. Gai sầu riêng sắc nhọn, cành cây dễ gãy, côn trùng và rắn rết luôn là những mối nguy rình rập.

Có người từng bị thương vì gai đâm, có người ngã khi leo dốc hay trượt chân dưới vườn sau cơn mưa. Thế nhưng sáng hôm sau, họ vẫn tiếp tục công việc, bởi mùa vụ chỉ kéo dài trong thời gian rất ngắn, chậm một ngày là mất đi cơ hội kiếm sống.

Những năm gần đây, khi giá sầu riêng liên tục biến động, cuộc sống của những người thợ gõ cũng trở nên bấp bênh hơn. Mùa được giá, thương lái thu mua tấp nập, công việc gần như không có ngày nghỉ. Nhưng khi thị trường chững lại, doanh nghiệp hạn chế thu mua hoặc siết chặt tiêu chuẩn, nhu cầu thuê người gõ cũng giảm theo.

Công việc vốn chỉ kéo dài vài tháng nay lại càng ngắn hơn, thu nhập vì thế cũng không còn ổn định như trước. Dẫu vậy, nhiều người vẫn bám nghề, bởi với họ, đó không chỉ là kế sinh nhai mà còn là công việc đã gắn bó suốt nhiều năm, trở thành một phần của cuộc sống.

Giữa sự phát triển mạnh mẽ của ngành sầu riêng Việt Nam, người ta thường nói đến những vườn cây cho năng suất cao, những doanh nghiệp xuất khẩu hay những con số hàng tỷ đô la. Nhưng phía sau những thành công ấy là sự đóng góp của rất nhiều con người thầm lặng, trong đó có những người thợ gõ sầu riêng.

Họ không trực tiếp trồng cây, cũng không xuất hiện trên những bản tin về xuất khẩu, nhưng bằng kinh nghiệm, sự cẩn trọng và trách nhiệm của mình, họ đã góp phần giúp những trái sầu riêng được thu hoạch đúng thời điểm, giữ gìn chất lượng và uy tín của nông sản Việt trên thị trường quốc tế.

Mỗi tiếng gõ vang lên giữa khu vườn không chỉ là âm thanh báo hiệu một trái sầu riêng đã đến ngày thu hoạch, mà còn là nhịp mưu sinh của những con người lặng lẽ, đang âm thầm góp sức cho một ngành hàng đang từng ngày khẳng định vị thế trên bản đồ nông sản thế giới.

Tác giả: Minh Như

Mọi thắc mắc về bài viết “Những tiếng gõ giữa mùa sầu riêng”, vui lòng liên hệ:

CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TIN CẬY

Địa chỉ: Số 4, Đường số 3, Khu dân cư Vạn Phúc, P Hiệp Bình, TP HCM, Việt Nam

Điện thoại: (028) 2253 3535 – 0902 882 247 – 0909 307 123 – 0902 671 281 – 0903 908 671

Email: kinhdoanh@tincay.com; tincaygroup@gmail.com, tincay@tincay.com

Website: tincay.com | thuysantincay.com | nongnhan.com

Youtube: Cty Tin Cậy | Nông Nhàn | Thuỷ Sản Tin Cậy

Facebook: Công Ty Tin Cậy  | Thủy Sản Tin Cậy | Thông tin nông nghiệp & chia sẻ