Sầu Riêng Mặt Quỷ – Nỗi Ám Ảnh Của Nhà Vườn Và Những Nguyên Nhân Ít Ai Để ý

Sầu Riêng Mặt Quỷ – Nỗi Ám Ảnh Của Nhà Vườn Và Những Nguyên Nhân Ít Ai Để ý

Những năm gần đây, cụm từ “sầu riêng mặt quỷ” đã trở thành nỗi lo lớn đối với rất nhiều nhà vườn ở miền Đông và Tây Nguyên. Trái sầu riêng đang đẹp, da láng, gai đều nhưng chỉ sau một thời gian ngắn lại xuất hiện những mảng nám đen, sần sùi, méo mó, nhìn như bị cháy da hay biến dạng. Có trái bị nhẹ thì chỉ mất thẩm mỹ, bán giảm giá.

Nhưng có vườn bị nặng, trái xấu hàng loạt, thương lái ép giá mạnh, thậm chí bỏ không mua. Điều đáng nói là đến nay, hiện tượng này vẫn chưa có một kết luận chính thức tuyệt đối rằng do một nguyên nhân duy nhất gây ra. Chính vì vậy, càng nhiều nhà vườn hoang mang, người thì đổ cho bọ trĩ, người nghi rệp vảy, người lại cho rằng do chất điều hòa sinh trưởng hay thuốc ức chế sinh trưởng.

Thực tế đi nhiều vườn mới thấy, mặt quỷ không đơn giản là một bệnh riêng lẻ. Nó giống như hệ quả của nhiều yếu tố cộng hưởng lại, khi cây bị tác động cùng lúc bởi côn trùng chích hút, rối loạn sinh trưởng và điều kiện thời tiết bất lợi.

Có vườn bị bọ trĩ rất nặng nhưng trái vẫn đẹp. Có vườn không thấy rệp vảy nhưng trái vẫn xuất hiện mặt quỷ nhẹ. Chính điều này khiến nhiều người xử lý mãi không dứt điểm vì cứ tập trung vào một nguyên nhân duy nhất.

Điều đầu tiên phải nhắc tới chính là bọ trĩ. Hầu như đa số các vườn bị mặt quỷ đều từng xuất hiện bọ trĩ trong giai đoạn xổ nhụy và trái non. Đây là loại côn trùng cực nhỏ nhưng sức phá hoại rất lớn. Bọ trĩ thường chích hút trên bông, nhụy và lớp da non của trái.

Khi mật số cao, bề mặt trái bị tổn thương li ti mà mắt thường khó thấy ngay lúc đầu. Sau đó, khi trái lớn lên, những vùng bị tổn thương sẽ phát triển không đồng đều, tạo thành các mảng sần sùi, xám đen hoặc biến dạng rất giống hiện tượng mặt quỷ.

Tuy nhiên, điều khiến nhiều nhà vườn thắc mắc là có những vườn bị bọ trĩ rất nặng nhưng trái lại không bị mặt quỷ. Đây là điều hoàn toàn có thật. Bởi vì bọ trĩ chỉ là một mắt xích trong nhiều yếu tố. Nếu cây khỏe, dinh dưỡng cân đối, bộ lá tốt, thời tiết thuận lợi và được xử lý sớm thì cây vẫn có khả năng phục hồi tổn thương trên da trái.

Ngược lại, nếu đúng lúc cây suy, thiếu canxi – bo, thời tiết nóng gắt rồi gặp mưa thất thường thì những vết chích nhỏ của bọ trĩ sẽ trở thành điều kiện để mặt quỷ phát triển mạnh hơn rất nhiều.

Một đối tượng khác cũng được nhiều nhà vườn nhắc đến là rệp vảy. Thực tế cho thấy rất nhiều vườn bị mặt quỷ nặng trước đó đều từng bị rệp vảy tấn công mạnh. Rệp thường bám ở cành, cuống trái, mặt dưới lá và hút nhựa liên tục làm cây suy yếu.

Khi mật số cao, rệp tiết mật ngọt tạo điều kiện cho nấm bồ hóng phát triển, khiến bề mặt cây và trái bị đen, giảm quang hợp. Quan trọng hơn là việc rệp hút dinh dưỡng kéo dài khiến quá trình nuôi trái bị rối loạn, da trái phát triển không bình thường.

Nhiều nhà vườn để ý sẽ thấy những vườn bị rệp vảy nặng thường trái sần da, gai phát triển méo mó, màu da không sáng đẹp. Có trường hợp trái bị mặt quỷ rất nặng đúng sau giai đoạn bùng phát rệp mà không xử lý kịp.

Bản thân nhiều người đi vườn lâu năm cũng nhận xét rằng: “Vườn nào mặt quỷ nặng thường trước đó rệp rất nhiều”. Nhưng cũng giống như bọ trĩ, không phải cứ có rệp là chắc chắn bị mặt quỷ. Có những vườn gần như không có rệp nhưng trái vẫn bị nhẹ. Điều này cho thấy rệp chỉ là yếu tố thúc đẩy chứ chưa phải nguyên nhân duy nhất.

Ngoài sâu bệnh, một vấn đề đang được bàn luận rất nhiều hiện nay là việc sử dụng chất điều hòa sinh trưởng và chất ức chế sinh trưởng. Thực tế bây giờ rất ít vườn hoàn toàn không dùng các dòng hỗ trợ sinh trưởng.

Từ xử lý ra hoa, giữ trái, chống rụng cho tới kéo cơm, lớn trái… hầu như ít nhiều đều có tác động của các chất điều hòa. Nếu sử dụng đúng liều, đúng thời điểm thì cây có thể phản ứng tốt. Nhưng khi lạm dụng hoặc phối trộn quá nhiều loại cùng lúc, cây rất dễ bị rối loạn sinh lý.

Nhiều trường hợp trái bị phát triển mất cân đối, da sần, gai méo hay xuất hiện các mảng nám lạ sau khi nhà vườn tăng liều các loại kích thích hoặc pha hỗn hợp quá mạnh. Điều nguy hiểm là lúc đầu cây vẫn xanh tốt nên bà con chủ quan.

Nhưng tới giai đoạn trái lớn mới bắt đầu lộ rõ các biểu hiện bất thường. Khi đó gần như rất khó cứu mẫu mã trái.

Dù vậy, nếu nói mặt quỷ hoàn toàn do thuốc điều hòa sinh trưởng thì cũng chưa chính xác. Bởi thực tế vẫn có những cây trồng quanh nhà, không xịt thuốc, không chăm nhiều nhưng trái vẫn bị mặt quỷ nhẹ. Điều này cho thấy yếu tố môi trường và cơ địa cây cũng đóng vai trò rất lớn.

Đặc biệt ở những vùng nắng nóng kéo dài, biên độ nhiệt ngày đêm cao hoặc mưa nắng thất thường, da trái rất dễ bị stress sinh lý. Khi kết hợp với côn trùng chích hút hoặc dinh dưỡng mất cân bằng thì hiện tượng mặt quỷ càng dễ xuất hiện.

Một điều khá thú vị là khu vực miền Tây thường sử dụng các chất điều hòa sinh trưởng khá phổ biến nhưng tỷ lệ mặt quỷ lại thấp hơn nhiều so với miền Đông và Tây Nguyên. Điều này cho thấy khí hậu, độ ẩm và điều kiện canh tác có ảnh hưởng rất lớn.

Miền Tây độ ẩm cao, đất mềm, nguồn nước dồi dào nên cây thường ít bị stress hơn. Trong khi đó miền Đông và Tây Nguyên nhiều vùng nắng gắt, đất khô nhanh, nhiệt độ cao nên cây dễ bị tổn thương sinh lý trên da trái.

Qua thực tế nhiều vườn có thể thấy rằng mặt quỷ không phải tự nhiên xuất hiện chỉ sau một đêm. Đó là cả một quá trình cây bị tác động liên tục từ lúc xổ nhụy cho tới nuôi trái.

Nếu giai đoạn này cây bị bọ trĩ tấn công, sau đó gặp rệp vảy, rồi cộng thêm thời tiết khắc nghiệt và việc sử dụng thuốc thiếu cân đối thì tỷ lệ mặt quỷ sẽ tăng rất mạnh.

Chính vì vậy, muốn hạn chế mặt quỷ thì không thể chỉ tập trung xịt một loại thuốc trị bọ trĩ hay rệp là xong. Điều quan trọng nhất vẫn là quản lý tổng thể cả vườn.

Ngay từ giai đoạn xổ nhụy phải kiểm soát bọ trĩ sớm, không để mật số tăng cao. Đồng thời cần theo dõi rệp vảy thường xuyên, nhất là trong mùa nắng. Khi phát hiện sớm phải xử lý ngay, tránh để rệp bùng phát kéo dài.

Bên cạnh đó, dinh dưỡng phải thật cân đối. Không nên ép cây bằng quá nhiều chất kích thích sinh trưởng liên tục. Một cây sầu riêng khỏe là cây có bộ lá dày, rễ mạnh, hấp thu ổn định và sinh trưởng tự nhiên.

Nếu cây đang suy mà còn cố kéo trái bằng thuốc thì nguy cơ lỗi trái rất cao. Đặc biệt cần bổ sung đầy đủ canxi, bo, silic và các dòng hữu cơ giúp da trái phát triển ổn định hơn.

Ngoài ra, việc giữ vườn thông thoáng cũng rất quan trọng. Vườn quá rậm thường là điều kiện thuận lợi cho bọ trĩ, rệp vảy và nấm bệnh phát triển. Nhiều nhà vườn chỉ tập trung nuôi trái mà quên mất việc quản lý tán cây, dẫn tới sâu bệnh tích tụ ngày càng nhiều.

Có thể nói, sầu riêng mặt quỷ là một hiện tượng phức tạp chứ không phải một bệnh đơn giản. Đến hiện tại, chưa ai dám khẳng định tuyệt đối chỉ do một nguyên nhân duy nhất gây ra.

Nhưng qua thực tế sản xuất, có thể thấy rõ rằng bọ trĩ, rệp vảy, việc lạm dụng điều hòa sinh trưởng cùng với thời tiết bất lợi đều có liên quan rất lớn. Nhà vườn nào quản lý tốt sâu bệnh sớm, giữ cây khỏe, hạn chế lạm dụng thuốc và nuôi cây cân đối thì tỷ lệ mặt quỷ sẽ giảm đi đáng kể.

Tham khảo thêm các sản phẩm chuyên dùng cho nông nghiệp:

• Phân đạm cá – Phân cá hữu cơ cho nông nghiệp
• Đạm đậu nành – Dịch đậu nành thuỷ phân hữu cơ
• Phân Humic hữu cơ 95% Acid Powder
• Phân bón sinh học WEHG – 100% thảo mộc thiên nhiên
• Máy đo pH và độ ẩm đất DM15
• Máy đo EC trong đất HI98331
• Chế phẩm sinh học Em Gốc (EM1)
• Chế phẩm sinh học Em AG (Em gốc) chuyên dùng ủ phân
• Chế phẩm Trichoderma (Bio-TC)

Làm sầu riêng bây giờ không chỉ cần năng suất mà còn phải đẹp mẫu mã mới bán được giá cao. Một trái sầu riêng đẹp không chỉ nằm ở cơm ngon mà còn nằm ở lớp da bên ngoài. Vì vậy, muốn hạn chế mặt quỷ thì bà con phải chăm cây theo hướng bền vững hơn, hiểu cây hơn và đừng quá phụ thuộc vào thuốc. Khi cây khỏe từ gốc, trái sẽ đẹp một cách tự nhiên và ổn định hơn rất nhiều.

Tác giả: Minh Như

Mọi thắc mắc về bài viết “Sầu riêng mặt quỷ – Nỗi ám ảnh của nhà vườn”, vui lòng liên hệ:

CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TIN CẬY

Địa chỉ: Số 4, Đường số 3, Khu dân cư Vạn Phúc, P Hiệp Bình, TP HCM, Việt Nam

Điện thoại: (028) 2253 3535 – 0902 882 247 – 0909 307 123 – 0902 671 281 – 0903 908 671

Email: kinhdoanh@tincay.com; tincaygroup@gmail.com, tincay@tincay.com

Website: tincay.com | thuysantincay.com | nongnhan.com

Youtube: Cty Tin Cậy | Nông Nhàn | Thuỷ Sản Tin Cậy

Facebook: Công Ty Tin Cậy  | Thủy Sản Tin Cậy | Thông tin nông nghiệp & chia sẻ